vIn 2025 staat de schijnwerper op lokaal beleid in de Orange the World campagne. De gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 vormen een unieke kans om de strijd tegen gendergerelateerd geweld een impuls te geven, door burgemeesters, wethouders en gemeenteraadsleden te betrekken en met hen het debat aan te gaan over welke maatregelen een college-programma voor de komende 4 jaar zou moeten omvatten.

Inspiratie voor lokale actie kan gehaald worden uit de inventarisatie van actiepunten voor lokale politiek, waar diverse organisaties gespecialiseerd op dit terrein aan hebben meegeschreven. Daarin worden diverse thema’s behandeld, waarvan sommige meer en minder van toepassing zullen zijn in een specifieke gemeente.

In lokaal debat, met bijvoorbeeld gemeenteraadsleden, hulpinstanties, maatschappelijke organisaties, onderwijsinstellingen en burgers, kan gekozen worden wat juist in jouw gemeente nodig is.

Hieronder een aantal mogelijke invalshoeken voor een nuttig lokaal gesprek!

Invalshoek meerjarenbeleid

• Wat zijn de thema’s en sectoren die in ieder geval aan de orde moeten komen in een meerjarenbeleid tegen gendergerelateerd geweld in onze gemeente?
• Hebben we voldoende data om beleid op te baseren? En zo niet, hoe kunnen we meer data verzamelen?
• Welke signalen pikken instanties op uit de lokale samenleving? Van welke groepen burgers? Worden daarbij alle groepen meegenomen, of blijven sommigen uit zicht?
• Als er al bestaand beleid is: wat zijn de resultaten? Worden alle vormen van geweld en relevante plaatsen waar geweld plaatsvindt meegenomen? Zo niet, waar zitten de witte vlekken?

Invalshoek preventie en het betrekken van mannen en jongens

• Wordt er in het huidige lokale beleid al gewerkt aan preventie, of is huidig beleid met name gericht op stoppen van geweld dat reeds plaatsvindt?
• Hoe kunnen jongens en meisjes in onze gemeente dialoog gebracht worden over seksuele intimidatie en de gevolgen daarvan, en over de traditionele denkbeelden over mannelijkheid en vrouwelijkheid die daaraan ten grondslag liggen?
• Welke rol kan het onderwijs spelen in de bewustwording over gendergerelateerd geweld in onze gemeente, en wat hebben onderwijsinstellingen daarvoor nodig?
• Worden mannen en jongens structureel betrokken bij preventie, zodat de voedingsbodem voor gendergerelateerd geweld aangepakt kan worden en voorkomen wordt dat iemand dader wordt?

Invalshoek straatintimidatie

• Is er een bestaande lokale aanpak van straatintimidatie? Zo ja, hoe werkt dit?
• Zijn in onze gemeente cijfers bekend over waar en wanneer vrouwen en meisjes last hebben van straatintimidatie? En waar zij zich wel en niet veilig voelen? Hoe kunnen we meer data en informatie verzamelen?
• Wordt de openbare ruimte onderzocht op waar mensen zich veiliger en minder veilig voelen, bijvoorbeeld als onderdeel van een schouw?
• Wordt er bij de (her)inrichting van openbare ruimte in onze gemeente ook altijd gekeken naar een gevoel van veiligheid voor vrouwen en meisjes?
• Wordt actief omstanderschap gestimuleerd, zodat professionals in de openbare ruimte zoals buschauffeurs, straatwerkers, vuilnisophalers, etc, maar ook burgers weten wat zij kunnen doen als ze straatintimidatie zien gebeuren?

Invalshoek cybergeweld

• Is er gemeentelijk beleid om cybergeweld aan te pakken?
• Zijn politie en hulpinstanties in de gemeente toegerust om in te grijpen bij cybergeweld, zoals cyberstalking, sextortion en online haat?
• Hoe wordt in onze gemeente omgegaan met samenspel tussen online en offline geweld, bijvoorbeeld als iemand zowel fysiek als online gestalkt wordt?
• Besteden scholen aandacht aan het voorkomen en stoppen van cybergeweld, inclusief cyberpesten, trolling en verspreiden van intiem beeldmateriaal?

Invalshoek melding, hulp en opvang van slachtoffers

• Wordt het laagdrempelig melden van fysiek, psychisch en seksueel geweld gestimuleerd in onze gemeente?
• Hebben organisaties zoals sportclubs, onderwijsinstellingen, bedrijven en horeca in onze gemeente vertrouwenspersonen waar slachtoffers van gendergerelateerd geweld terecht kunnen en protocollen voor zorgvuldige afhandeling van meldingen?
• Zijn in onze gemeente voldoende veilige opvangplekken voor slachtoffers van geweld achter de voordeur en hun kinderen?
• Zijn in onze gemeente voldoende plekken om daders van geweld op te vangen, bijvoorbeeld na een huisverbod, en van hulp te voorzien zodat recidive wordt voorkomen?

Iedereen mee laten tellen

Bij alle invalshoeken is het van belang om ook intersectioneel te denken; nemen we iedereen mee in ons denken? Zoals mensen met en zonder een beperking, trans personen en cis personen, mensen met en zonder een migratie-achtergrond, heteroseksuele, homoseksuele, lesbische en biseksuele mensen, mensen die in armoede en mensen die in rijkdom leven en jongere mensen en oudere mensen, en alles daartussen.

Van ideeën naar uitvoering

Idealiter leidt het lokaal debat tot concreet beleid. Bijvoorbeeld door na de verkiezingen in maart 2026 de uitkomsten weer onder de aandacht te brengen van de formerende partijen.

Download bovenstaande tekst als PDF