Iedere vrouw moet iedere vorm van geweld kunnen melden!

Het overgrote deel van de vrouwen in Nederland krijgt te maken met geweld in haar leven.

  • Meer dan 80% krijgt ooit te maken met straatintimidatie, daar waar onderzoek is gedaan [1]
  • 45% maakt psychisch, seksueel of fysiek geweld mee [2]
  • Bijna 40% heeft seksuele intimidatie op het werk meegemaakt [3]
  • Meer dan 30% van de jonge vrouwen maakt een vorm van cybergeweld mee [4]
  • Dagelijks worden gemiddeld 5 aangiften van verkrachting gedaan [5]
  • Jaarlijks worden gemiddeld meer dan 40 vrouwen vermoord door een partner of ex-partner [6]

Toch wordt maar een klein aantal van de geweldsincidenten gemeld, het merendeel van de slachtoffers meldt het zelfs niet bij vrienden of andere vertrouwde mensen. Slechts 10% meldt bij een instantie. Gemiddeld vinden er minimaal 33 incidenten van geweld achter de voordeur plaats voordat melding wordt gemaakt, en duurt dit geweld 7 jaar voort voordat er iets aan gedaan wordt. Hoog tijd om daar verandering in te brengen.

Verdrag van Istanbul

Nederland heeft het Verdrag van Istanbul geratificeerd en zich daarmee verplicht aan de toepassing ervan in ons land. In de eerste rapportage over de implementatie van dit Verdrag in Nederland [7] wordt een aantal aanbevelingen gedaan, onder andere wat betreft het bieden van gendersensitieve hulp aan vrouwen en meisjes die geweld meemaken. Onder meer door middel van het invoeren van onderstaande maatregelen moet de regering zorgen dat Nederland volledig voldoet aan het Verdrag van Istanbul.

Laagdrempelig melden

Voor geweld achter de voordeur kun je 0800-2000 bellen, naar Veilig Thuis. Maar waar kun je terecht als je cybergeweld, seksuele intimidatie op het werk of in het uitgaansleven of andere vormen van geweld meemaakt? Alle vrouwen moeten één nummer kunnen bellen, en vanuit daar altijd warm doorverwezen worden naar hulp.

Voor veel vormen van geweld zijn er wel meldpunten en hulplijnen, zoals voor geweld of intimidatie in een religieuze gemeenschap, bij sportverenigingen, en lokale of regionale opvang. Maar het is vaak lastig om het juiste meldpunt te vinden. De meldpunten die er zijn moeten makkelijk vindbaar zijn via één centrale website, die een actueel overzicht garandeert van betrouwbare hulplijnen en vrouwen informeert over wat er gebeurt met hun melding als zij contact opnemen.

Daarnaast is ook 0800-2000 voor veel vrouwen onbekend. Er moet meer geïnvesteerd worden om te zorgen dat dit nummer bij alle vrouwen in Nederland bekend is, en om te zorgen dat degenen die de telefoon opnemen vrouwen kunnen helpen of doorverwijzen voor alle vormen van geweld, niet alleen achter de voordeur.

Vrouwen moeten op verschillende manieren kunnen melden, of laagdrempelig advies kunnen krijgen, ook anoniem en ook in quarantaine. Bijvoorbeeld door naast telefoon en email te zorgen dat zij ook kunnen chatten, onder andere door chatfuncties landelijk uit te rollen, en kunnen whatsappen.

Hulp voor alle vormen van geweld

Als geweld wordt gemeld, moet iedere vrouw passende hulp kunnen krijgen, voor iedere vorm van geweld. Dat is nu lang niet gegarandeerd. In de hulp aan vrouwen die geweld achter de voordeur meemaken vallen al schrijnende gaten, en voor seksuele intimidatie of geweld op bijvoorbeeld de werkvloer of het internet is het helemaal moeilijk om geschikte hulp te krijgen. De regering moet zorgen voor een verbeterplan om de gaten in de hulpverlening aan vrouwen die met geweld te maken krijgen te dichten.

Onzekerheid over wat er gebeurt als geweld wordt gemeld is een belangrijke reden voor slachtoffers om niet te melden. Het advies of de hulp moet daarom zoveel mogelijk de autonomie van vrouwen respecteren; hulp moet worden geleverd op haar voorwaarden, tenzij er dringende redenen zijn om daarvan af te wijken.

Hulp moet gendersensitief zijn; het regeringsbeleid en de protocollen van instanties, waaronder Veilig Thuis en de politie, moeten daarop aangepast worden en medewerkers moeten zijn getraind in de genderaspecten van geweld achter de voordeur, cybergeweld, intimidatie op het werk, op school of bij de sport, en alle andere vormen van geweld.

Onderdeel van de hulp die beschikbaar moet zijn voor alle vrouwen is een geschikte opvangplek, voor haar en eventuele kinderen, waar dat nodig en gewenst is. Voldoende noodbedden en voldoende opvangplekken vormen een essentiële dienst in onze samenleving, die nog belangrijker is geworden in tijden van Coronacrisis.

Geweld tegen vrouwen en meisjes claimt jaarlijks meerdere tienduizenden slachtoffers in Nederland. Toch wordt er relatief weinig geïnvesteerd in preventie en aanpak van dit geweld en het voorkomen van recidive, en valt dit tussen diverse Ministeries in; VWS, OCW, V&J. Naar voorbeeld van de nationale coördinator terrorismebestrijding moet er ook een nationale coördinator voor bestrijding van geweld tegen vrouwen komen, met de nodige middelen en voldoende bevoegdheden om de inzet van alle betrokken Ministeries te coördineren.

Eén van de zaken waar dringend meer in geïnvesteerd moet worden is preventie van geweld tegen vrouwen, waarvan mannen in het overgrote deel van de gevallen dader zijn. Geen enkel jongetje wordt echter als dader geboren. Meer onderzoek en interventie bij jongens, beginnend op jonge leeftijd, is nodig om te zorgen voor een toekomstige geweldvrije generatie.

[1] https://data.amsterdam.nl/publicaties/publicatie/factsheet-straatintimidatie-amsterdam-2018/7ae02f74-9f2b-453c-834e-0cf6450c9c82/
[2] https://atria.nl/nieuws-publicaties/geweld-tegen-vrouwen/geweld-tegen-vrouwen-feiten-en-cijfers/
[3] https://www.viva.nl/sex-en-liefde/viva-onderzoekt-39-procent-van-de-vrouwen-ondervindt-seksuele-intimidatie-op-de-werkvloer/
[4] https://s3-eu-central-1.amazonaws.com/atria-nl/wp-content/uploads/2017/07/04143841/factsheet-cybergeweld-onlineversiedef.pdf
[5] https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2019/06/politie-registreert-meer-zedenmisdrijven
[6] https://www.oneworld.nl/lezen/seks-gender/feminisme/nederland-heeft-een-femicide-probleem/
[7] https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/rapporten/2020/01/20/grevios-evaluatierapport/grevios-evaluatierapport.pdf